حاج ملا هادي السبزواري
202
شرح مثنوى
اَرادَ كَوْنه كُنْ فَيَكُونُ لا بِصَوْتٍ يَقرعُ وَلا بِنِداءٍ يُسْمَعُ وَاِنَّما كَلامُه سُبْحانَه فِعْلُه ( 1 ) و چنان كه منازل سير قمر صورى بيست و هشت است همچنين منازل سير قمر معنوى كه وجود وجهست . ( ( 4290 ) ) گر چنان گند آزتان ننگيختى * جرعه اى بر گورتان حق ريختى ن 595 17 - ك 206 21 گر چنان گند : يعنى اگر چنان عفونتى آز و حرصتان نمىانگيخت جرعه بر كوزهء شما حق مىريخت به سبب فطرت اصلى كه : « فِطْرَتَ الله اَلَّتِي فَطَرَ اَلنَّاسَ عَلَيْها » 30 : 30 ( 2 ) و كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ ( 3 ) الحديث و در بعض نسخ بر گور به گاف فارسى و راء مهمله است كه گورتن باشد كنايه از مردگى روح . ( ( 4291 ) ) نى بگيرم گفت و پند آن حكيم * دل نگردانم بهر طعنى سقيم ن 595 18 - ك 206 21 نى بگيرم : به اول برگشت يعنى نرنجم از طعن جاهل و پند گيرم از گفت حكيم . ( ( 4292 ) ) آن كه فرموده است او اندر خطاب * كُرّه و مادر همىخوردند آب ن 595 21 - ك 206 24 آن كه فرموده است : بيان حكيم و پند و گفت آن حكيم است . ( ( 4294 ) ) آن شخوليدن به كرّه مىرسيد * سر همىبرداشت و از خور مىرميد ن 596 1 - ك 206 25 شخوليدن : صفير زدن . ( ( 4295 ) ) مادرش پرسيد كاى كرّه چرا * مىرمى هر ساعتى زين استقا ن 596 2 - ك 206 25 استقا : آشاميدن آب و مثل آن . ( ( 4301 ) ) شهر كاريزيست پر آب حيات * آب كش تا بردمد از تو نبات ن 596 8 - ك 206 28 شهر : اصح است از شهره .
--> ( 1 ) نهج البلاغة خطبهء 89 . . ( 2 ) قرآن كريم سورهء روم آيهء 30 . . ( 3 ) توحيد صدوق باب 53 ص 331 حديث 9 . .